Mobile nav

Expertmeeting Leefstijlgeneeskunde in de praktijk

Home >> Voeding & Gezondheid >> Leefstijl en voeding >> Leefstijl als medicijn >> Expertmeeting Leefstijlgeneeskunde in de praktijk

Het doel van de bijeenkomst op 11 februari 2020 was het bijeenbrengen van experts op het gebied van leefstijlinterventies en de agenda te bepalen voor de toekomst voor praktijkonderzoek. Om vragen te beantwoorden zoals 'Hoe zorgen we ervoor dat leefstijlgeneeskunde onderdeel wordt van de reguliere zorg?' en 'Welke stappen moeten er gezet worden om leefstijlgeneeskunde diep en breed te implementeren in de Nederlandse gezondheidszorg?'. De bijeenkomst werd georganiseerd door Gerda Pot van het Louis Bolk Instituut en geleid door Maaike de Vries van Springh Advies als dagvoorzitter. Aanwezige experts waren vertegenwoordigers van artsen, patiënten en patiëntenverenigingen, overheid, universiteiten, zorginstellingen en zorgverzekeraars.

Wat houdt ons tegen?

Voor de expertmeeting hebben we een veldraadpleging gedaan onder zorgprofessionals en patiënten om te peilen hoe ze tegen leefstijlgeneeskunde aankijken, wat hen zou helpen en waar ze tegen aanlopen. Bijna 700 zorgprofessionals en patiënten vulden de enquête in.

De meest genoemde barrières voor implementatie van leefstijlgeneeskunde in de praktijk waren voor zorgprofessionals de structuur van het huidig zorgstelsel, lage vergoedingen, gebrek aan tijd, kennis of eenduidige richtlijnen. Patiënten gaven aan vaak geen beeld te hebben van een leefstijlgeneeskunde programma. Verder zagen zij uitdagingen in tijd, of hadden geen tijd, zagen geen noodzaak omdat medicijnen ook werken, of omdat ze dachten al gezond te leven.

Een opvallend resultaat van de enquête was dat zorgverleners en patiënten een ander idee hadden over wie de een leefstijlprogramma zou moeten begeleiden. Zorgverleners zagen daar vaak een rol voor de huisarts terwijl patiënten juist aangaven behoefte te hebben aan een leefstijlcoach.

Aanknopingspunten hoe nu verder
Tijdens de expertmeeting hebben we samen met 25 zorgprofessionals en patiënten een eerste poging gedaan om een stappenplan te ontwikkelen voor wat nodig is om leefstijlgeneeskunde te implementeren in de Nederlandse zorgpraktijk. Hierbij zijn vier thema's geïdentificeerd:

  1. Beleidsstelsel en bekostiging: het aanpakken van huidige vergoedingen, patiënten (meer) inspraak geven in leefstijlprogramma's
  2. Kennis, onderzoek en wetenschap: meer bewijslast verzamelen en bundelen over de effectiviteit leefstijlprogramma's, meer informatie over verschillende leefstijlprogramma's, uitzoeken welke kennis er al is bij patiënten en zorgprofessionals, opleidingen, en heldere communicatie naar patiënten toe.
  3. Zorgpraktijk: meer informatie verspreiden over wat er werkt in de praktijk/succesverhalen, het ontwikkelen van richtlijnen en/of praktische tools in de praktijk, mogelijkheden verkennen van eHealth/ citizin science, niet opnieuw het wiel uitvinden maar gebruik maken van bestaande tools, maatwerk, en mensen motiveren om hun gedrag duurzaam te veranderen.
  4. Maatschappij: uiteindelijk gaat het om een maatschappelijk probleem, dus we zullen iets moeten doen met onze leefomgeving, bijvoorbeeld minder prikkels, minder verleiding tot het kopen ongezond voedsel. Er is dus een breed sociaal draagvlak nodig. En mensen moeten de leefstijlprogramma's weten te vinden en weten welke programma's beschikbaar zijn.
Aanbevelingen
De expertmeeting heeft de volgende aanbevelingen opgeleverd:
  1. Bestaande kennis over leefstijlgeneeskunde moet worden gebundeld en beschikbaar gemaakt voor iedereen.
  2. Er moet één platform worden gecreëerd die de opleiding/curriculum over leefstijlgeneeskunde coördineert.
  3. Leefstijlgeneeskunde moet op jonge leeftijd al worden uitgedragen.
  4. Kennis uit de praktijk over leefstijlgeneeskunde moet uniform worden geregistreerd om inzicht te krijgen in praktijk variatie (wat werkt wel/niet, bij wie werkt het wel/niet).

Bovenal, het gaat om patiënten, of beter gezegd om mensen met chronische aandoeningen, dus die moeten centraal staan.

Meer informatie

Relevante links en naslagwerken vindt u onderaan deze pagina.
Contactpersonen bij het Louis Bolk Instituut:
Gerda Pot en Peter Voshol


Dit project werd mede mogelijk gemaakt door Triodos Foundation en het Louis Bolk Instituut.


Relevante links en naslagwerken

Kennissynthese voeding als behandeling voor chronische ziekten
TNO Lifestyle 4 health rapport
Artikel MMW, Leefstijlgeneeskunde: 'Toepassen wat we al weten' 
Artikel Volkskrant 'Jezelf van ziek naar gezond eten met een plantaardig dieet. Soms kan het echt', 26 juni 2020
RIVM - Gecombineerde leefstijlinterventie (GLI)
Zorginstituut Nederland - Gecombineerde leefstijlinterventie
Alliantie Voeding in de Zorg
Arts en Leefstijl
Nederlandse vereniging voor diëtisten (NVD)
Purpose
Visiom
Het Voedingscentrum

Specifieke informatie voor mensen met chronische aandoeningen:
Beterschappen (Voeding en leefstijl voor nierpariënten)
Diabetes Vereniging Nederland (DVN)
Mijn data Onze Gezondheid
Stichting Je Leefstijl als medicijn
Stichting Voeding Leeft
Voedingscentrum